Plan lekcji sustainability

Przewodnim tematem całego roku będą ryzyka i szanse. Ryzyka, bo powodujących je czynników jest w niestabilnym otoczeniu zewnętrznym więcej niż w poprzednich latach. Umiejętność wczesnego ich identyfikowania i oceniania ich skutków może nam oszczędzić wielu nieprzyjemnych zaskoczeń i nadmiarowych kosztów.

Nieprzewidywalność otoczenia będzie wymagała, żeby do oceny ryzyk stosować różne scenariusze. Nikt działający racjonalnie nie będzie przecież twierdził, że potrafi przewidywać przyszłość. Nie wiemy, jaki dokładnie splot zdarzeń wywoła okoliczności, w których przyjdzie nam działać. W takich sytuacjach najlepiej stosować analizę z wykorzystaniem dwóch lub trzech scenariuszy.

Te same scenariusze pomogą nam identyfikować szanse rozwojowe dla spółek związane ze zrównoważonym rozwojem. Jeśli chodzi o szanse, to widzę dwa związane z nimi zadania, które powinniśmy odrobić. Po pierwsze w większości przedsiębiorstw, które znam, szanse są osierocone i nikt się nimi nie zajmuje w systematyczny sposób. Działy sustainability skupiają się na identyfikacji i ocenie wpływów, a działy zarządzania ryzykiem bardzo pilnują, żeby zajmować się tym, do czego zostały powołane, czyli ryzykiem. Tak zresztą powinno być. Identyfikowanie szans rozwojowych to domena zarządu, działów R&D, marketingu, a czasem produkcji. W wielu spółkach osoby pracujące w tych jednostkach organizacyjnych mają jedynie powierzchowną wiedzę o zrównoważonym rozwoju. Przez to wiele dość oczywistych szans może im umykać.

Drugim wyzwaniem związanym z szansami jest nasza (specjalistów od sustainability) niedostateczna umiejętność komunikacji na ich temat. Wspomnienie o tym, że istnieje jakaś potencjalna szansa związana z dekarbonizacją lub obniżeniem wskaźnika Gender Pay Gap zwykle jest mało przekonujące, a szanse te są przez to pomijane. Ale pokazanie oszczędności na kosztach energii lub obniżenia rotacji pracowników to już są konkrety, zwłaszcza jeśli będziemy w stanie udowodnić je prognozowanymi liczbami. Dodatkową trudnością jest zwykle brak możliwości posłużenia się przykładami z innych firm z naszej branży, bo spółki wyjątkowo skromnie i oszczędnie komunikują na temat szans.

Drugim dużym przedmiotem, który powinniśmy w tym roku studiować, jest należyta staranność. Jeśli ktoś jeszcze jej nie rozumie, to zalecam rozpoczęcie od teorii, czyli przeczytania (bardzo prostych i zrozumiałych) Wytycznych ONZ dotyczących Biznesu i Praw Człowieka oraz Wytycznych OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych. Jeśli teorię już mamy za sobą, to proponuję przede wszystkim ćwiczenia praktyczne. Warto zacząć chociażby od identyfikacji, oceny i priorytetyzacji negatywnych wpływów, jakie wywieramy na środowisko naturalne i ludzi przez naszą działalność operacyjną. A potem zastanówmy się, jak te wpływy likwidować lub zmniejszać albo w ogóle zapobiegać ich powstawaniu. Jeśli już odrobimy zadania w zakresie naszej działalności operacyjnej, to przeróbmy też te z zakresu rozszerzonego, czyli zabierzmy się za łańcuch wartości.

Część z nas zamiast czytać woli słuchać. Polecam zatem dwa źródła wykładów. Pierwszy to Frankly Speaking, podcast prowadzony przez Richarda Howitta (nowe odcinki co dwa tygodnie). A drugi to Outrage + Optimism, cotygodniowy podcast prowadzony przez Christianę Figueres, Toma Rivett-Carnaca i Paula Dickinsona. Ten pierwszy zapewni Wam mnóstwo ciekawych opinii na temat należytej staranności i raportowania z perspektywy najczęściej europejskiej, ale często też globalnej. Ten drugi pomaga spojrzeć na sustainability z perspektywy myślenia systemowego, a jednocześnie zainspirować fantastycznymi przykładami działań realizowanych przez przedsiębiorstwa i organizacje z całego świata.

W programie zajęć na rozpoczynający się rok szkolny będzie oczywiście jeszcze wiele więcej przedmiotów, takich jak chociażby transformacja, bioróżnorodność i zajęcia praktyczne z konfigurowania narzędzi IT wspierających monitoring danych. Ale o tym przyjdzie jeszcze czas pisać i rozmawiać. Najważniejsze będą ryzyka i szanse oraz należyta staranność 😊