Uproszczone ESRS-y przyjęte przez EFRAG

Jeśli chcecie być na bieżąco i jako pierwsi zobaczyć nowe standardy, to zapiszcie się na organizowaną przez EFRAG konferencję online. 4 grudnia 2025 r. od 9:00 do 13:00 możecie usłyszeć o najważniejszych zmianach w standardach bezpośrednio od osób, które uczestniczyły w pracach. Wyprzedzając to wydarzenie, poniżej przedstawiam kilka moich własnych wniosków na temat tego, czego możemy się spodziewać.

Nowe ESRS-y będą krótsze, prostsze do zrozumienia, przejrzyściej napisane i bardziej elegancko skonstruowane. To ewidentne zalety i są one efektem ogromnej pracy wykonanej przez sekretariat EFRAG’u i członków obu ciał (Sustainability Reporting TEG i Board) pod bardzo silną presją czasu. Gdyby tego czasu było więcej, efekt mógłby być jeszcze lepszy.

Najsłabszym elementem standardów są liczne i częściowo pokrywające się tematycznie zwolnienia i ułatwienia. Wiele z nich nie ma ograniczenia w czasie. W pełni rozumiem, że pewne wymogi ujawnieniowe mogą być skomplikowane i spółki potrzebują czasu, żeby nauczyć się je wypełniać; sam proponowałem wprowadzenie kilku takich rozwiązań. Jednak stosowanie zwolnień możliwych do stosowania zawsze w przyszłości mija się z samą ideą standardów, które mają prowadzić do ujawniania określonych informacji. Obawiam się, że ułatwienia te mogą być nadużywane przez nieliczne spółki, które będą chciałby usilnie ukryć jakieś niekorzystne informacje. To z kolei zaszkodzi sytuacji konkurencyjnej tej zdecydowanej większości spółek, które chcą raportować rzetelnie.

Z kolei najmocniejszym elementem nowych ESRS-ów jest bardzo wyraźne wskazanie, że są one systemem opartym o zasadę rzetelnej i jasnej prezentacji (fair presentation). Spodziewam się, że w przyszłości poświęcę kilka edycji newslettera, żeby wyjaśnić, na czym ona polega i jak wpływa na proces pracy nad raportem. Natomiast dziś warto wskazać, że przede wszystkim powoduje ona, że trzeba myśleć, tworząc raport. Naszym zadaniem jest przedstawienie rzetelnego i jasnego obrazu spółki, tego na co ona wpływa, jakie ma ryzyka i szanse oraz jak zarządza zagadnieniami zrównoważonego rozwoju.

Tworząc raport, trzeba myśleć, bo standardy nie są systemem zgodności (compliance), w którym wystarczy wypełnić dosłownie kilkadziesiąt lub kilkaset szczegółowych wymogów, żeby mieć spokój. Powinniśmy odpowiednio dobrać wymogi zawarte w standardach, żeby ujawnić to, co jest dla naszej spółki istotne. A jeśli zabraknie nam wskazówek w standardach, sięgamy po ujawnienia specyficzne dla spółki. Ich rola będzie dużo większa w erze uproszczonych ESRS-ów. Możemy też spotkać się z sytuacją, gdy jakiś wymóg ujawnieniowy zawarty w standardach nie będzie idealnie pasował do przedstawienia sytuacji w naszej spółce i trzeba go będzie zastąpić innym ujawnieniem. Jednocześnie obraz spółki ma być jasny, dzięki czemu odzyskujemy kontrolę nad objętością i szczegółowością raportu. Nie wyobrażam sobie, żeby sprawozdania na temat zrównoważonego rozwoju nawet najbardziej skomplikowanych grup kapitałowych przekraczały kilkadziesiąt stron.